GURI I THEMELIT - Banka Qendrore Europiane

Banka Qendrore Europiane (BQE) është "gardiani" i stabilitetit të çmimeve në zonën e euros. E krijuar në 1 qershor 1998, ajo është një nga bankat më të reja qendore të botës. Megjithatë, ajo ka trashëguar besueshmërinë dhe ekspertizën e të gjithë bankave qendrore të zonës së euros, të cilat së bashku me të zbatojnë për këtë zonë politikën monetare të orientuar nga stabiliteti.

Baza ligjore për Bankën Qendrore Europiane dhe Sistemin Europian të Bankave Qendrore (SEBQ) është Traktati themelues i Komunitetit Europian. Në përputhje me këtë Traktat, SEBQ është i përbërë nga BQE dhe bankat qendrore kombëtare të 15 shteteve anëtare të BE-së. Statutet e SEBQ dhe i BQE janë pjesë përbërëse e protokollit të Traktatit.

Drejtoria e përgjithëshme e BQE-së me qendër në Frankfurt mbi Majn të Gjermanisë, numëronte në mars të 2001 rreth 1000 punonjës. Këta vijnë nga të 15 vendet anëtare të BE-së, dhe punojnë në bashkëpunim të ngushtë me stafin e bankave qendrore kombëtare për të përgatitur dhe zbatuar vendimet e organeve vendimmarrëse të BQE-së.

Organi më i lartë vendimmarrës i BQE-së është Këshilli i Guvernatorëve. Ai përbëhet nga gjashtë anëtarët e Bordit Ekzekutiv dhe nga 12 guvernatorët e bankave qendrore kombëtare të eurozonës. Presidenti i BQE-së është edhe drejtuesi i Këshillit të Guvernatorëve dhe i Bordit Ekzekutiv.

Detyra kryesore e Këshillit të Guvernatorëve është të hartojë politikën monetare në zonën e euros. Në mënyrë specifike, ai ka fuqinë për të vendosur normat e interesit me të cilat bankat tregëtare mund të përfitojnë likuiditet (para) nga bankat e tyre qendrore. Në këtë mënyrë, Këshilli i Guvernatorëve influencon indirekt mbi normat e interesit në të gjithë zonën ekonomike të euros, duke përfshirë si normat e interesit që bankat tregëtare u ngarkojnë klientëve të tyre për hua ashtu edhe ato që kursimtarët do të përfitojnë për depozitat.

Bordi Ekzekutiv i BQE-së përbëhet nga Presidenti, Zëvendëspresidenti dhe katër anëtarë të tjerë. Të gjithë emërohen me mirëkuptimin e përbashkët të drejtuesve të shteteve ose qeverive të 12 vendeve pjesëmarrëse të eurozones.

Bordi Ekzekutiv është përgjegjës për zbatimin e politikës monetare që hartohet nga Këshilli i Guvernatorëve dhe u jep për këtë qëllim instruksionet e nevojshme bankave qendrore kombëtare. Ai gjithashtu përgatit takimet e Këshillit të Guverntorëve dhe është përgjegjës për drejtimin e veprimtarisë së përditshme të BQE-së.

Organi i tretë vendimmarrës i BQE-së është Këshilli i Përgjithshëm. Ai përfshin Presidentin e Zëvendëspresidentin e BQE-së dhe guvernatorët e 15 bankave qendrore kombëtare të shteteve anëtare të Bashkimit Europian. Këshilli i Përgjithshëm jep kontributin e vet në funksionet këshillimore dhe bashkërenduese të BQE-së, si dhe në përgatitjet për një zgjerim të mundshëm të zonës së euros.

Njësitë organizative të BQE-së janë të grupuara në Drejtori të Përgjithshme, në Drejtori dhe në Divizione dhe varen përkatësisht nga një anëtar i veçantë i Bordit Ekzekutiv.