12 bankat qendrore tė zonės sė euros sė bashku me Bankėn Qendrore Europiane formojnė Eurosistemin. Ky term ėshtė zgjedhur nga Kėshilli i Guvernatorėve pėr tė pėrshkruar mekanizmin nėpėrmjet tė cilit Sistemi Europian i Bankave Qendrore (SEBQ) kryen funksionet e tij brenda zonės sė euros. Njė dallim i tillė midis Eurosistemit dhe SEBQ ėshtė i nevojshėm pėr sa kohė ka ende anėtarė tė Bashkimit Europian qė nuk kanė adoptuar akoma euron.
Bankat qendrore kombėtare tė tre shteteve anėtare (Danimarka, Mbretėria e Bashkuar dhe Suedia) qė nuk kanė kaluar ende nė euro, nuk marrin pjesė ne marrjen e vendimeve pėr politikėn monetare tė eurozonės. Kėto shtete anėtare vazhdojnė tė kenė monedhat e tyre kombėtare dhe tė zbatojnė politikat e tyre monetare.
Njė vend i Bashkimit Europian qė dėshiron tė kalojė nė euro nė njė stad tė mėvonshėm, mund ta bėjė kėtė me kusht qė tė plotėsojė kriteret e konvergjencės. Pėr kėtė, pėrpara se vendi nė fjalė tė pranohet, BQE duhet tė japė opinionin e saj mbi pėrmbushjen e kritereve tė konvergjencės nga ky vend anėtar.
Eurosistemi varet nga njė mbarėvajtja e sistemit bankar nėpėrmjet tė cilit mund tė kryhen operacionet e politikės monetare. Nė 12 vendet pjesėmarrėse janė rreth 8.000 institucione krediti (banka tregėtare, banka kursimesh dhe institucione tė tjera financiare) qė mund tė veprojnė si pėrcjellėse tė efekteve tė operacioneve tė politikės monetare tė cilat synojnė rritjen ose uljen e ofertės pėr likuiditet nė eurozonė.
Efektiviteti dhe stabiliteti i industrisė bankare paraqesin nje interes kapital pėr Eurosistemin. Kjo ėshtė arsyeja qė ai monitoron nga afėr zhvillimet nė sektorin bankar, sikurse ėshtė parashikuar edhe nė Traktatin themelues tė Komunitetit Europian. Megjithkėtė, mbikėqyrja e sistemit bankar mbetet pėrgjegjėsi e autoriteteve kombėtare.
Misionet themelore tė Eurosistemit janė:
- Formulimi dhe zbatimi i politikės monetare pėr eurozonėn;
- Kryerja e operacioneve tė kėmbimeve valutore, si dhe mbajtja e administrimi i rezervave valutore zyrtare tė vendeve tė eurozonės;
- Emetimi i kartmonedhave pėr zonėn e euros; dhe
- Nxitja e mbarėvajtjes sė sistemit tė pagesave.
Veē kėtyre, Eurosistemi ka pėr detyrė:
- Tė grumbullojė informacionin e nevojshėm statistikor ose nga autoritetet kombėtare, ose direkt nga agjentėt ekonomikė, si p.sh. institucionet financiare;
- Tė rishikojė zhvillimet nė sektorin bankar e financiar; dhe
- Tė nxisė kėmbimin normal tė informacionit midis SEBQ dhe autoriteteve mbikėqyrėse.
