Objektivat - Standardet

Dokumenti i Politikave të Mbikëqyrjes së Sistemit të Pagesave ka krijuar një kuadër të qartë mbi fushën e zbatimit, metodat, standardet dhe mjetet e përdorura për mbikëqyrjen.

Objektivat

Banka e Shqipërisë ka mbështetur objektivat e saj të mbikëqyrjes së sistemit të pagesave në rregullore, standarde dhe politika për subjektet e ndryshme të mbuluara nga fusha e veprimit të këtij funksioni. Brenda këtyre kufijve, shtrirja dhe intensiteti i mbikëqyrjes ndryshojnë në varësi të rëndësisë që paraqet secili subjekt, si dhe evolucionit të infrastrukturës së tregut financiar, duke marrë parasysh elementet që mund të dëmtojnë funksionimin normal të sistemit të pagesave.

Standardet

Standardet e përcaktuara nga mbikëqyrja e sistemit të pagesave shërbejnë si referencë për nxitjen e sigurisë dhe efikasitetit në proceset e licencimit, rregullimit dhe mbikëqyrjes së komponentëve të rëndësishëm të Infrastrukturave të Tregjeve Financiare.

Monitorimi dhe vlerësimi i vazhdueshëm i këtyre subjekteve në lidhje me sigurinë dhe efikasitetin, si dhe propozimi për ndryshime, aty ku konsiderohet e nevojshme, përbëjnë aktivitetin kryesor të Bankës së Shqipërisë në këtë fushë.

Standardet e mbikëqyrjes që zbatohen janë kryesisht standardet e Bankës Qendrore Europiane (BQE), dhe Bankës për Rregullime Ndërkombëtare (BRN) mbi infrastrukturën e tregut financiar, si dhe standarde kombëtare aty ku konsiderohet e nevojshme në bazë të zhvillimeve më të fundit në vend.

Për arsye të përcaktimit dhe zbatimit të parimeve mbikëqyrëse, Banka e Shqipërisë kategorizon sistemet në ato me rëndësi sistemike dhe josistemike.

Banka e Shqipërisë, në kuadrin e saj të politikave të mbikëqyrjes, vlerëson sistemet me vlerë të madhe si sisteme me rëndësi sistemike dhe si të tilla mbikëqyrja e tyre kryhet në përputhje me parimet për infrastrukturën e tregjeve financiare.

Ndërkohë, për klasifikimin e sistemeve me vlerë të vogël sipas rëndësisë sistemike, bazohet në përmbushjen e tre kritereve, të cilat diktojnë depërtimin e sistemit në treg, rrezikun financiar në terma të agreguara dhe rrezikun e efektit domino.

Në bazë të këtyre kritereve, Banka e Shqipërisë ka klasifikuar sistemet AIPS dhe AECH me rëndësi sistemike për sistemin shqiptar të pagesave.

  1. Treguesi i depërtimit të tregut – Është i vetmi sistem pagesash me vlerë të vogël në nivel vendi ose aktiviteti i tij zë një peshë më të lartë se 75%;
  2. Treguesi i rrezikut financiar – Pesha e aktivitetit të tij në RTGS rezulton mbi 10%;
  3. Treguesi i rrezikut të efektit domino – Raporti i përqendrimit për pesë pjesëmarrësit me aktivitet më të lartë është mbi 80%.

Për të vizituar faqen e vjetër të internetit, klikoni këtu